Rechtsbijstand: zonder belastingvoordeel nog de moeite waard?

Voor de premie van een rechtsbijstandsverzekering krijg je sinds aanslagjaar 2026 geen belastingvermindering meer. Dat maakt de polis duurder. Voor wie loont ze nog?

1. Wat er precies verdwijnt

Een rechtsbijstandsverzekering betaalt de kosten van een geschil, zoals een advocaat, een deurwaarder of een procedure. Wie een losstaande polis had die aan de wettelijke voorwaarden voldeed, kreeg tot nu een belastingvermindering van 40 procent op de premie. Voor aanslagjaar 2026, het jaar waarin je aangifte doet over je inkomsten van 2025, is die vermindering geschrapt.

Dat staat in een circulaire van de FOD Financiën van begin januari 2026, op basis van een wet van december 2025. Premies die je in 2025 betaalde, leveren dus niets meer op.

Stel dat je een losstaande polis hebt met een premie van 200 euro per jaar, lager dan het maximum waarop de vermindering gold. Vroeger kreeg je 40 procent terug, dus 80 euro, en kostte de polis je netto 120 euro. Nu betaal je de volle 200 euro.

2. Wat de polis wel betaalt

Een verzekeraar neemt de kosten van je conflict op zich. Denk aan aangetekende brieven, opzoekwerk, het ereloon van experts en advocaten en de kosten van een procedure. De verzekeraar probeert eerst een minnelijke schikking te bereiken, een overeenkomst tussen de partijen buiten de rechtbank om. Pas als dat niet lukt, gaat de zaak naar de rechter.

Let wel: de polis betaalt geen boetes of vergoedingen die een rechter je oplegt. Bij een verkeersovertreding betaalt de verzekeraar bijvoorbeeld de advocaat, maar de boete betaal je zelf. Ook de schade die je aan de tegenpartij bezorgt, hoort er niet bij. Die kan wel gedekt zijn via je familiale verzekering, je woonverzekering of je autoverzekering.

3. Waar de grenzen liggen

Maar niet elk geschil is gedekt. De overeenkomst bepaalt welke betwistingen onder de polis vallen, en sommige polissen sluiten bouwgeschillen of een echtscheiding uit. Die kun je doorgaans tegen een extra premie toevoegen. Daarnaast komt de verzekeraar vaak niet tussen bij een betwisting van minder dan 250 euro.

Dat heeft concrete gevolgen voor kleine geschillen. Een defect toestel van 200 euro valt bij zo’n drempel buiten de polis, hoe ergerlijk de discussie met de verkoper ook is. Ook een franchise, het deel dat je altijd zelf draagt, en een maximumbedrag per geschil kunnen meespelen. Kosten boven die grens vergoedt de verzekeraar meestal niet.

4. Heb je al rechtsbijstand?

Een rechtsbijstandsverzekering bestaat in twee vormen. Gebundeld met een andere polis, bijvoorbeeld je autoverzekering, dekt ze enkel geschillen rond dat risico, zoals de aansprakelijkheid na een aanrijding. Stopt de hoofdverzekering, dan stopt ook de rechtsbijstand.

Een losstaande polis dekt meerdere risico’s, zoals een conflict met een buur of met de fiscus. Welke verzekeringen je echt nodig hebt, hangt af van je situatie.

5. Houd je ze zonder belastingvoordeel?

Niet noodzakelijk opzeggen, schrijft Test Aankoop: de verzekering blijft nuttig bij een geschil. De afschaffing doet de premie niet automatisch stijgen, maar je netto kost gaat wel omhoog. Wie zijn premie ziet stijgen, kan volgens Test Aankoop opzeggen op de eerste verjaardag van het contract, met twee maanden opzegtermijn.

Toch is het niet zo zwart-wit. Wie nooit een geschil heeft, betaalt jaren voor een dekking die hij niet gebruikt. Eén langdurige procedure kan dan weer de premies van vele jaren overtreffen. Niemand weet immers vooraf of hij ooit in een conflict belandt.

Leg je polis daarom naast drie vragen: welke geschillen zijn gedekt, vanaf welk bedrag komt de verzekeraar tussen en hoeveel betaalt hij maximaal? Vergelijk de premie ook met die van andere aanbieders.