Erfbelasting per gewest: dezelfde erfenis, drie rekeningen

Erfbelasting, de belasting op wat je erft, is een zaak van de gewesten. Daardoor betaalt een kind in Vlaanderen soms merkbaar minder dan in Brussel of Wallonië. Maar dat verschil hangt sterk af van het bedrag dat het kind erft. En welk gewest telt, is niet altijd wat je denkt.

1. Het gewest van de overledene beslist

Niet de plaats van overlijden telt, en ook niet waar de erfgenamen wonen. Wat telt, is de laatste fiscale woonplaats van de overledene. Dat is de plaats waar iemand echt woonde, meestal waar hij of zij ingeschreven stond (notaris.be).

Woonde de overledene de laatste vijf jaar op meer dan één plaats in België? Dan telt het gewest waar hij of zij het langst woonde (Vlaamse overheid). Stel dat iemand altijd in Brugge woonde, maar de laatste drie jaar in een Brussels appartement. Dan gelden de Brusselse tarieven.

Wie pas twee jaar geleden verhuisde, woonde de laatste vijf jaar nog langer in het oude gewest. Dat oude gewest blijft dan gelden, ook al woon je al in een ander gewest.

2. Zo bouwt elk gewest de rekening op

De tarieven zijn progressief, dus het percentage stijgt met het bedrag. Elke schijf, een stuk van het bedrag, heeft een eigen percentage. Je betaalt dat percentage alleen op het deel binnen die schijf.

Kinderen en ouders staan in de zogenaamde rechte lijn en krijgen de laagste tarieven. Partners krijgen dezelfde tarieven. Dit zijn de tarieven voor 2026 (BDO, notaris.be):

• Vlaanderen: 3 procent tot 50.000 euro, 9 procent tot 250.000 euro, 27 procent daarboven
• Brussel: zes schijven, van 3 procent tot 50.000 euro tot 30 procent boven 500.000 euro
• Wallonië: negen schijven, van 3 procent tot 12.500 euro tot 30 procent boven 500.000 euro

Er is nog een verschil: Vlaanderen rekent geld en vastgoed apart. Roerende goederen zijn bijvoorbeeld spaargeld en beleggingen. Onroerende goederen zijn grond en gebouwen. Op elk deel geldt het lage tarief opnieuw, terwijl Brussel en Wallonië beide samen telt.

3. Een rekenvoorbeeld

Stel dat een kind 100.000 euro erft, of 250.000 euro. Het gaat om spaargeld, dus om roerende goederen. We rekenen met de tarieven van de rechte lijn en laten vrijstellingen en kortingen buiten beschouwing. Dit betaalt dat kind aan erfbelasting:

• Bij 100.000 euro: Vlaanderen 6.000 euro, Brussel 5.500 euro, Wallonië 5.625 euro
• Bij 250.000 euro: Vlaanderen 19.500 euro, Brussel 25.750 euro, Wallonië 26.625 euro

Bij 100.000 euro liggen de rekeningen dicht bij elkaar. Brussel en Wallonië beginnen met kleine schijven aan lage percentages. Daarna klimmen hun tarieven sneller, want in Vlaanderen blijft het tarief tot 250.000 euro op 9 procent. Zo ontstaat bij 250.000 euro een verschil van meer dan 6.000 euro.

Let wel: bestaat de erfenis half uit geld en half uit een huis, dan splitst Vlaanderen die delen. De Vlaamse rekening zakt dan naar zo’n 16.500 euro.

4. Wat de rekening kleiner maakt

Daarnaast bestaan er vrijstellingen en kortingen, en die verschillen per gewest. Denk aan de gezinswoning, het huis waar de overledene met zijn of haar partner woonde. Voor die woning betaalt de partner doorgaans niets, in de drie gewesten (Wikifin, aangepast op 13 april 2026).

Toch zijn de voorwaarden niet overal gelijk. In Wallonië moet de overledene bijvoorbeeld vijf jaar in die woning hebben gewoond. Kinderen en kleinkinderen betalen in Wallonië en Brussel een lager tarief op de gezinswoning, in Vlaanderen niet.

Ook de leeftijd van het kind speelt mee. In Vlaanderen krijgt een kind 75 euro korting voor elk volledig jaar tot 21 (notaris.be). Stel dat een kind 15 is: dan telt het zes volledige jaren en is de korting 450 euro.

5. Wat er nog kan veranderen

Wallonië wil de regels versoepelen. Vanaf 1 januari 2028 zou in de rechte lijn de eerste 75.000 euro van elk erfdeel vrijgesteld zijn.

Goed om te weten: een testament of een schenking verandert wel de verdeling, maar niet het gewest. Bij een schenking die je niet laat registreren, geldt bovendien de verdachte periode. Een testament regel je dus best met die regels in het achterhoofd.

Toch is dit geen reden om te verhuizen voor de belasting. De rekening hangt ook af van wat je nalaat, aan wie en in welke vorm. Vraag een notaris wat in jouw situatie telt, want vrijstellingen en kortingen verschillen per gewest en per erfgenaam.