Schenken zonder registratie: de klok staat op vijf jaar

Sinds 1 januari 2026 hanteren de drie gewesten dezelfde verdachte periode van vijf jaar. Overlijd je binnen die termijn na een schenking die je niet liet registreren, dan telt het geschonken bedrag alsnog mee voor de erfbelasting. Brussel sloot als laatste aan bij Wallonië, dat de termijn al in 2022 optrok, en bij Vlaanderen, dat in 2025 volgde (Deloitte). Wat kost het om niet te registreren, en kun je daar later nog op terugkomen?

Twee routes, twee facturen

Wie geld, aandelen of juwelen wil schenken, heeft in België twee mogelijkheden. Je laat de schenking registreren en betaalt meteen schenkbelasting. De begiftigde ontsnapt daarmee in de regel aan erfbelasting op dat bedrag. Of je doet een hand- of bankgift zonder registratie, en dan betaal je vandaag niets. Maar in dat tweede geval moet je nog vijf jaar in leven blijven voor de zaak echt afgesloten is.

Die verdachte periode geldt uitsluitend voor niet-geregistreerde schenkingen. Goed om weten: de regel kijkt naar de datum van de schenking, niet naar die van het overlijden. Wie in Brussel in november 2025 schonk, valt dus nog onder de oude drie jaar (bron).

Wat het verschil kost

Stel dat je in het Vlaamse Gewest woont en 300.000 euro schenkt aan je dochter, zonder verdere nalatenschap. Laat je die schenking registreren, dan betaal je 3 procent schenkbelasting, of 9.000 euro. Daarmee is de kous af, ook als je de dag nadien overlijdt.

Registreer je niet, dan kost het je vandaag niets. Maar overlijd je binnen de vijf jaar, dan keert het bedrag fictief terug in je nalatenschap. Je dochter betaalt dan 33.000 euro erfbelasting. De schijven lopen van 3 procent op de eerste 50.000 euro over 9 procent tot 250.000 euro naar 27 procent daarboven (notaris.be).

Tussen mensen die geen familie van elkaar zijn, loopt het verschil nog verder op. Schenken kost daar 7 procent in Vlaanderen en in Brussel. Erven loopt op tot 55 procent in Vlaanderen en tot 80 procent in Brussel en Wallonië.

Wat per gewest verschilt

Die vijf jaar is zowat het enige wat de gewesten gemeen hebben. Voor roerende goederen gelden deze schenkingstarieven (notaire.be):

• Vlaanderen en Brussel: 3 procent in rechte lijn en tussen partners, 7 procent voor alle anderen.
• Wallonië: 3,3 procent in rechte lijn, tussen echtgenoten en tussen wettelijk samenwonenden, en 5,5 procent voor de rest.

Bij erven ligt de rangorde anders. Het toptarief in rechte lijn stopt in Vlaanderen op 27 procent, terwijl Brussel en Wallonië doorgaan tot 30 procent boven 500.000 euro. Aan Waalse kant halveert dat toptarief bovendien naar 15 procent, voor overlijdens vanaf 1 januari 2028. Die datum ligt nog ruim vijftien maanden weg.

Welk gewest voor jou telt, hangt af van je fiscale woonplaats als schenker. Maar ben je over een gewestgrens verhuisd, dan kijkt de administratie naar waar je in de vijf jaar voor je overlijden het langst woonde.

Kun je later nog registreren?

Jazeker. De registratie hoeft niet meteen na de schenking te gebeuren, en dat maakt een bankgift minder alles-of-niets dan ze lijkt. Verslechtert je gezondheid in jaar drie of vier, dan laat je de schenking alsnog registreren en betaal je de schenkbelasting. De hogere erfbelasting vermijd je daarmee, op voorwaarde dat de registratie vóór het overlijden rond is.

Volgens Wikifin, de consumentensite van de FSMA, registreer je een onderhandse schenking zelf via MyMinfin. Per post of op afspraak bij een kantoor Rechtszekerheid kan ook (situatie 5 juni 2026). Daar heb je geen notaris voor nodig. Let wel: de administratie beoordeelt die documenten streng, en een vormfout kan de schenking onderuithalen.

Meer schenkingen via de notaris

De cijfers wijzen in dezelfde richting. In 2025 verleden Belgische notarissen ruim 18.900 roerende schenkingen, zo’n 19 procent meer dan een jaar eerder (Fednot, 23 april 2026). Vlaanderen was goed voor bijna 70 procent daarvan. Het notariaat noemt de langere verdachte periode zelf als een van de verklaringen.

Waar een notaris wel het verschil maakt

Voor de registratie op zich blijft de notaris optioneel, voor de bescherming errond niet. Denk aan een schenking met voorbehoud van vruchtgebruik, waarbij je de opbrengst zelf blijft innen. Of aan een beding van terugkeer, waardoor het geld naar jou gaat als je kind vóór jou overlijdt. Daarnaast hoort ook een last of een vervreemdingsverbod in een akte thuis. Dat is precies het deel dat je achteraf niet meer rechtzet.

Toch is de fiscale rekening zelden het grootste risico. Wie schenkt, geeft vermogen weg dat later misschien zelf nodig is, bijvoorbeeld voor zorg of voor een pensioen dat langer duurt dan verwacht. Dat betekent niet dat uitstellen altijd beter is, want elk jaar dat je de termijn doorstaat, werkt in je voordeel. Het betekent wel dat de eerste berekening gaat over wat je zelf nodig hebt.

Wie al schonk zonder te registreren, houdt het best de datum en de bewijsstukken bij de hand. Over de vorm en de voorwaarden van een nieuwe schenking praat je met een notaris.