Wat dekt je brandverzekering, en wat niet?

Ongeveer 90 procent van de eigenaars en 80 procent van de huurders heeft een brandverzekering, volgens Assuralia, de beroepsvereniging van de verzekeraars. Maar de naam zet je op het verkeerde been: brand is maar een deel van wat zo’n polis dekt. Tegelijk betaalt ze lang niet elke schade aan je huis terug. Waartegen ben je nu echt beschermd?

Wat er altijd in zit

Een brandverzekering, ook woonverzekering genoemd, vergoedt schade aan je woning en aan je inboedel. Je inboedel is alles wat je bij een verhuizing zou meenemen, van je zetel tot je laptop. Voor een gewone woning legt de wet vast welke gebeurtenissen de polis minstens moet dekken (Assuralia):

• Brand en ontploffing, maar ook blikseminslag en implosie.
• Storm, hagel en sneeuw- of ijsdruk op het dak.
• Natuurrampen: overstromingen, aardbevingen, het overlopen of opstuwen van openbare riolen, aardverschuivingen en grondverzakkingen.
• Aanslagen en arbeidsconflicten, en ook terrorisme.

Hoe belangrijk die natuurrampen zijn, bleek bij de overstromingen van juli 2021: verzekeraars kregen bijna 74.000 schadeclaims binnen, samen goed voor zo’n 2,3 miljard euro (Assuralia, juni 2026). Daarnaast betaalt de verzekeraar bijkomende kosten, zoals het opruimen van puin en een onderdak zolang je huis niet bewoonbaar is.

Wat er meestal bij zit, en wat niet

Waterschade, glasbreuk en schade door elektriciteit zijn wettelijk niet verplicht. Toch voegen de meeste verzekeraars ze standaard toe. Diefstal is een ander verhaal: dat is een optie die je zelf moet kiezen, en ongeveer de helft van de polissen bevat ze (Assuralia, december 2023).

Let wel: ook binnen een waarborg is niet alles gedekt. Denk aan waterschade. De verzekeraar betaalt de doorweekte vloer en het openbreken van de muur om het lek te vinden, maar niet de herstelling van de leiding die sprong. Schade door gebrekkig onderhoud valt erbuiten, net als water dat via een slecht dak binnensijpelt (Assuralia). En wie opzettelijk schade veroorzaakt, krijgt nooit iets terug.

Eigenaar of huurder

Als eigenaar ben je wettelijk niet verplicht om je woning te verzekeren. Wie een woonlening afsluit, heeft wel weinig keuze: de bank verplicht je doorgaans om een brandverzekering te nemen. In een appartementsgebouw sluit de syndicus een polis af voor het hele gebouw (Wikifin).

Huurders moeten zich wel verzekeren. Vanaf wanneer, hangt af van het gewest en van de datum van je huurcontract:

• Vlaanderen: contracten vanaf 1 januari 2019. Huurder en verhuurder moeten zich allebei verzekeren.
• Wallonië: contracten vanaf 1 september 2018, alleen de huurder.
• Brussel: contracten vanaf 1 november 2024, alleen de huurder.

Die verplichte verzekering dekt je aansprakelijkheid tegenover de verhuurder. Brandt het huis door jouw schuld af, dan betaalt je verzekeraar de schade aan het gebouw. Je eigen spullen zijn daarmee nog niet verzekerd. Soms staat in de polis van de verhuurder een clausule ‘afstand van verhaal’: zijn verzekeraar kan dan voor gedekte schade niet bij jou aankloppen. Maar ook dan blijven je inboedel en de schade aan de buren je eigen zaak (Assuralia).

Te laag verzekerd kost je later geld

De belangrijkste keuze bij het afsluiten is het bedrag waarvoor je je woning verzekert. Dat is niet wat je huis op de markt waard is, wel wat het kost om het opnieuw op te bouwen. Verzeker je te laag, dan mag de verzekeraar de evenredigheidsregel toepassen: hij betaalt dan maar een deel van de schade uit.

Stel dat heropbouwen 350.000 euro kost, maar je woning voor 250.000 euro verzekerd is. Bij een schade van 50.000 euro krijg je dan zo’n 35.700 euro terug, omdat je maar voor vijf zevende verzekerd was. Het verschil, ruim 14.000 euro, betaal je zelf.

Dat vermijd je vrij eenvoudig. Bepaal je de waarde met het evaluatierooster van je verzekeraar, een lijst waarin je het aantal en het soort kamers invult, dan mag hij de evenredigheidsregel niet toepassen. Daarna past hij het bedrag elk jaar aan met de ABEX-index, die de bouwkosten volgt. Goed om te weten: verbouw je of breid je uit, laat de waarde dan opnieuw nakijken, anders kan de regel toch weer gelden (Assuralia).

Een deel betaal je altijd zelf

Tot slot draag je bij elke schade zelf een stukje: de vrijstelling, ook franchise genoemd. Hoe hoog die is, staat in je polis. Een kleine schade onder dat bedrag levert je dus niets op. Kortom, lees bij je polis vooral drie dingen na: welke extra waarborgen erin zitten, voor welk bedrag je woning verzekerd is en hoe hoog je vrijstelling is.