Je schulden delen op sociale media: wat levert het op?

Meer dan 28.000: zoveel video’s over schulden verschenen op TikTok in de afgelopen twaalf maanden. Dat meldt The Wall Street Journal, op basis van het analysebedrijf Tubular Labs. Makers tonen hun openstaande bedrag en geven regelmatig een update. Toch is een schuld tonen nog geen schuld aflossen.

Waarom kijken zoveel mensen mee?

Over schulden praat bijna niemand. Wie ze toch toont, doorbreekt een taboe. Kijkers herkennen hun eigen zorgen en reageren met aanmoediging of een tip. Een zichtbare teller geeft bovendien houvast, want elke update toont vooruitgang.

Let wel: sommige makers delen ook een schuld die stijgt. Dat levert publiek op, maar geen oplossing. Daarnaast verdienen sommige makers geld aan hun video’s, bijvoorbeeld via uitbetalingen van het platform of via sponsors. Voor hen is de teller dus ook inkomen.

Wat de Belgische cijfers zeggen

De Nationale Bank van België (NBB) houdt een register bij van wie een krediet niet op tijd terugbetaalt. Dat register heet de Centrale voor Kredieten aan Particulieren. In haar jaarverslag over 2025 valt een kentering op. Volgens een analyse van het Waalse Observatoire du Crédit et de l’Endettement steeg het aantal mensen met een achterstand. Dat gebeurde in 2025 voor het eerst na acht jaar van daling.

Bij leningen op afbetaling, met vaste bedragen per maand, ging het om zo’n 5 procent meer mensen met een achterstand. Toch is het niet zo zwart-wit. Een achterstand leidt niet automatisch tot overmatige schulden. Dat gebeurt vooral wanneer achterstanden zich herhalen of blijven aanslepen.

Welke schuld los je eerst af?

Wie meerdere schulden heeft, kan twee routes kiezen. Bij de sneeuwbalmethode los je eerst de kleinste schuld af. Bij de lawinemethode begin je met de schuld met de hoogste rente. Rente is wat een lening je per jaar extra kost. Op de andere schulden betaal je ondertussen het minimum.

Stel dat Sara twee schulden heeft. Schuld A is 1.000 euro tegen 6 procent rente per jaar. Schuld B is 4.000 euro tegen 18 procent. Op een jaar kost A haar 60 euro rente en B 720 euro. Elke euro die ze aan B aflost, spaart haar 18 cent rente per jaar uit. Bij A is dat maar 6 cent.

Maar A is sneller weg, en dat zie je. Onderzoekers van de Amerikaanse Kellogg School of Management bekeken in 2012 de gegevens van 6.000 mensen met een grote creditcardschuld. Wie eerst kleine saldo’s afloste, kwam vaker helemaal schuldenvrij. Let wel: dat ging om Amerikaanse creditcardschuld, geen Belgische kredieten.

Eerst aflossen of eerst sparen?

Een spaarbuffer is een pot geld voor onverwachte kosten, zoals een kapotte wasmachine. Een gangbare vuistregel is drie tot zes maanden netto-inkomen van het gezin. Wie leningen afbetaalt, heeft vaste maandlasten en dus een grotere buffer nodig.

Toch hoef je niet te wachten tot die pot vol is. Zonder buffer komt een onverwachte factuur immers vaak op krediet, en dan groeit de schuld opnieuw. Denk aan een kleine spaarbuffer als eerste stap. Los daarna de duurste of de kleinste schuld af, wat je ook kiest.

Wanneer je hulp inroept

Lukt aflossen niet meer, neem dan snel contact op met je schuldeiser. Dat is de partij aan wie je geld verschuldigd bent. Vraag uitstel of een spreiding van de betalingen. De put wordt dieper naarmate je langer wacht.

Helpt dat niet, dan kan een erkende schuldbemiddelaar een nieuw aflosplan onderhandelen. Dat kan bijvoorbeeld een advocaat zijn, of het OCMW van je gemeente. Welke hulpdiensten er zijn, verschilt per gewest. In Vlaanderen kan je ook terecht bij het Centrum voor Algemeen Welzijnswerk (CAW).

De collectieve schuldenregeling is de laatste stap. Het is een procedure bij de rechtbank voor grote schulden die je niet binnen een redelijke termijn kunt terugbetalen.

Voorzichtig met wat je deelt

Wie zijn schuld online zet, deelt ook persoonlijke gegevens. Denk aan je bedragen, je werk en je gezinssituatie.

Let wel: ook wie in geldnood zit, moet op zijn hoede blijven. Let op leningen die je ongevraagd aangeboden krijgt, ook via sociale media. Oplichters vragen vooraf geld voor fictieve kosten, zoals dossierkosten of een verzekeringspremie. Controleer een aanbieder dus grondig voordat je betaalt.