Hoeveel spaargeld heb je echt nodig als buffer?

Ruim één op vijf: zoveel Belgen konden in 2025 een onverwachte uitgave niet uit eigen middelen betalen, volgens het Europese statistiekbureau Eurostat. Voor hen wordt een kapotte wasmachine of een dure garagefactuur al snel een lening. Hoeveel spaargeld heb je nodig om dat te vermijden?

1. Wat is een buffer?

Een spaarbuffer is een bedrag dat je apart houdt om aan te spreken als je het onverwacht nodig hebt. Die omschrijving komt van Wikifin, het platform van de financiële toezichthouder FSMA. Het gaat om geld voor wat je niet ziet aankomen: een lekkend dak, een auto die het begeeft of een paar maanden met minder inkomen. Een reis of een nieuwe keuken hoort daar niet bij, want die plan je, en daarvoor spaar je beter apart.

Een buffer werkt zoals de reservesleutel bij de buren: je hoopt hem nooit nodig te hebben, maar op de dag dat je buitengesloten staat, ben je blij dat hij er ligt. Bovendien voorkomt hij dat je elke tegenvaller met geleend geld opvangt. Denk aan een geoorloofde debetstand, de mogelijkheid om tot een afgesproken bedrag onder nul te gaan op je rekening.

2. Drie tot zes maanden, maar van wat?

De vuistregel die je het vaakst tegenkomt, is een buffer van drie tot zes maanden. Maar niet elke bron meet die maanden op dezelfde manier. Wikifin spreekt over drie tot zes netto-maandlonen. Budgetwijzer, de budgetsite van de vzw SAM, rekent met drie tot zes maanden aan vaste en variabele uitgaven.

Dat verschil is groter dan het lijkt. Vaste kosten zijn uitgaven die elke maand terugkomen, zoals huur of afbetaling, energie en je gsm-abonnement. Variabele kosten schommelen, denk aan boodschappen, brandstof of een etentje. Wie een flink deel van zijn loon spaart, komt met de uitgavenregel doorgaans op een kleiner bedrag uit. Die regel volgt immers wat je in een slechte maand echt moet betalen.

Het handigste vertrekpunt zijn dus je eigen uitgaven. Leg je kosten van de voorbije drie maanden naast elkaar en tel op wat er van je rekening ging. Kosten die maar één keer per jaar vallen, zoals je autoverzekering, deel je door twaalf.

3. Twee huishoudens, twee bedragen

Stel dat Sofie alleen een appartement huurt en zo’n 1.600 euro per maand uitgeeft, alles inbegrepen. Met drie maanden komt haar buffer op 4.800 euro, met zes maanden op 9.600 euro.

Stel nu dat Tom en Leen met twee kinderen een huis afbetalen en samen 3.200 euro per maand uitgeven. Hun buffer ligt dan tussen 9.600 en 19.200 euro. Maar als eigenaars betalen ze zelf voor een nieuwe verwarmingsketel of een dak dat lekt. Onderhoudskosten en een hypothecaire lening bepalen dan mee hoe groot je buffer moet zijn.

Let wel: dat bedrag hoeft er niet morgen te staan. Wie bij nul begint, zet het best elke maand een vast bedrag opzij, bijvoorbeeld met een doorlopende opdracht. Dat is een automatische overschrijving die je bank elke maand op dezelfde dag uitvoert, liefst meteen na je loon. Met 200 euro per maand heeft Sofie haar eerste drie maanden na twee jaar bij elkaar, de rente niet meegerekend.

4. Wanneer je beter naar zes maanden gaat

Drie maanden volstaan wellicht voor wie een vast inkomen heeft en weinig verrassingen verwacht. In deze situaties schuif je doorgaans beter op naar de bovenkant:

• Je bent zelfstandige. Je inkomen schommelt, en bij ziekte krijg je volgens het RIZIV pas een uitkering als je langer dan zeven dagen arbeidsongeschikt bent. Wie net start, doorloopt bovendien eerst een wachttijd van zes maanden.
• Je bent eigenaar. Herstellingen aan je woning betaal je zelf, en ze kondigen zich zelden op tijd aan.
• Je gezin leeft van één inkomen. Valt dat weg, dan neemt niemand de vaste kosten tijdelijk over.
• Je hebt je auto nodig voor je werk. Een grote herstelling kun je dan niet uitstellen tot het beter uitkomt.

Toch hoeft een buffer niet eindeloos te groeien. Boven zes maanden aan uitgaven wordt het geld doorgaans een spaarpot zonder duidelijk doel.

5. Waar je buffer het best staat

Een buffer moet je snel en zonder verlies kunnen opnemen, en daarom raadt Wikifin een spaarrekening aan. Houd hem wel apart van je zichtrekening, de rekening waarop je loon binnenkomt en waarmee je dagelijks betaalt, want daar verdwijnt een buffer makkelijk in de gewone uitgaven.

Een gereglementeerde spaarrekening is de klassieke spaarrekening die aan wettelijke voorwaarden voldoet. Goed om weten: over de eerste 1.020 euro aan intresten die je daar in 2026 ontvangt, betaal je per persoon geen roerende voorheffing, de belasting op intresten (Test Aankoop, februari 2026). Daarboven bedraagt die 15 procent. Ter vergelijking: bij een rente van 2 procent heb je ruim 50.000 euro nodig om die grens te bereiken.

Daarnaast is je spaargeld beschermd als je bank failliet gaat. Het Garantiefonds betaalt dan tot 100.000 euro per persoon en per bank terug.

6. Wat met het geld boven je buffer?

Wie meer spaargeld heeft dan zes maanden uitgaven, kan dat deel een ander doel geven. Denk aan een termijnrekening, waarbij je geld een afgesproken periode vastligt tegen een vaste rente. Wie het pas over vele jaren nodig heeft, kan ook aan beleggen denken, al kan de waarde daarvan onderweg schommelen.

Dat betekent niet dat alles boven je buffer meteen de beurs op moet. Geld voor de verbouwing van volgend jaar zet je beter apart, met een eigen einddatum. Kortom, waar je dat geld zet, hangt vooral af van wanneer je het nodig hebt.